Pan fydd natur gerllaw, dyddiau gwell a ddaw

Ein bwriad yw helpu miliynau yn rhagor o bobl i fwynhau amser ym myd natur ger eu cartrefi, mewn trefi a dinasoedd gwyrddach a llewyrchus.

A man in high-vis yellow waters a flowed bed. It's set in a built-up area, with a large sign listing local shops behind him

©Delweddau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol / Annapurna Mellor

Mae Trefi a Dinasoedd Natur yn gynghrair o sefydliadau cyhoeddus, preifat a thrydydd sector, sydd wedi ymrwymo i ddod â natur a mannau gwyrdd i ardaloedd trefol er budd pawb.

Bydd y cynllun ar y cyd yn helpu i roi byd natur, seilwaith gwyrdd a threftadaeth wrth wraidd penderfyniadau lleol, gan ganolbwyntio ar yr ardaloedd a fydd yn gweld y budd mwyaf. Dros y 10 mlynedd nesaf, ein nod yw helpu 5 miliwn yn rhagor o bobl i fwynhau mynediad gwell at fannau gwyrdd a glas yn agos i’w cartrefi, ac 1 miliwn yn rhagor o blant i allu chwarae ym myd natur ar garreg eu drws.

Mae hyn yn cynnwys bob math o natur trefol, a mannau glas a gwyrdd sydd o fewn cyrraedd rhwydd i’r cyhoedd. Er enghraifft, coed mewn strydoedd, mannau tyfu cymunedol, coed trefol, parciau cyhoeddus hanesyddol, glannau camlesi ac afonydd a meysydd chwarae.

A little boy in a blue top smiles as he reaches out to touch a white chicken egg. He's being helped out by lady with a halloween-themed headpiece

Y buddion ynghlwm â byd natur

Dros y degawd nesaf, rydym yn gobeithio gweithio gyda 100 o drefi a dinasoedd ledeled y DU, gan eu cefnogi i drawsnewid eu tirweddau trefol er budd pobl a natur.

Edrychwch pa drefi a dinasoedd sydd wedi cael grantiau i ddechrau arni, a pha leoedd sydd wedi dod yn Drefi a Dinasoedd Natur swyddogol, gan ddangos eu hymrwymiad i roi byd natur wrth wraidd dyfodol gwyrddach a llewyrchus.

Two people walking along a grassy path in a park surrounded by trees.

Buddion byd natur

Mae miliynau o bobl sy'n byw mewn ardaloedd trefol heb fynediad hollbwysig at fyd natur a mannau gwyrdd yn agos i’w cartref. Ond mae tystiolaeth yn dangos bod y rhain yn ein gwneud yn iachach, hapusach, mwy cysylltiedig a mwy cadarn.

White illustration of a moth with heart shaped wings.

Pobl yn mwynhau'r awyr agored

Mae mwynhau amser mewn mannau gwyrdd a chysylltu â byd natur yn ein gwneud ni'n hapusach ac yn iachach. Yn enwedig y rhai ohonom sy'n byw mewn ardaloedd trefol a'r rhai ieuengaf yn y gymdeithas.

White illustration of a flower. The petals resemble houses.

Dod â chymunedau at ei gilydd

Gall mannau gwyrdd weithredu fel calon bywyd cymunedol, gan ddod â chymysgedd unigryw o bobl a lleoedd at ei gilydd. Mae mannau gwyrdd hyd yn oed yn fwy arbennig pan fydd cymunedau'n gallu eu llunio a gofalu amdanynt.

White illustration of a fish. The body resembles a drain grate.

Lleoedd cydnerth o ran yr hinsawdd

Drwy oeri strydoedd, glanhau'r aer neu amsugno glaw drwy arwynebau gwyrdd, meddal, gall seilwaith gwyrdd helpu i leihau effeithiau newid hinsawdd yn ein trefi a'n dinasoedd.

White illustration of a butterfly.

Lleoedd llewyrchus mae pobl yn ymfalchïo ynddynt

O barciau hanesyddol i erddi cymunedol, mae mannau gwyrdd a seilwaith naturiol yn rhoi cymeriad, diwylliant a threftadaeth i'n trefi a'n dinasoedd. Maent hefyd yn ffynhonnell o falchder lleol, yn creu lleoedd gwych i fyw, gweithio a buddsoddi ynddynt.

Cefnogi pobl a lleoedd

Mae pawb eisiau gweld trefi a dinasoedd gwyrddach, iachach, mwy cadarn a llewyrchus.

Beth bynnag fo’ch cefndir: llywodraeth leol neu fusnes, iechyd cyhoeddus neu gynllunio, gwirfoddolwr neu ddyngarwr, mae gan bawb ran i’w chwarae. Drwy ddod ynghyd i rannu syniadau ac arloesi, ffurfio partneriaethau newydd, datblygu cynlluniau uchelgeisiol, a denu buddsoddiad newydd, gallwn oll gyfrannu.

Dysgwch am y cymorth sydd ar gael a sut y gallwch chi gymryd rhan.

Schoolchildren working in a garden with spades on a vegetable patch.

Adnoddau

Tarwch olwg ar yr ychwanegiadau diweddaraf i’n llyfrgell adnoddau. O ffyrdd a ddefnyddiwyd eisoes o drawsnewid eich tref neu ddinas, i astudiaethau achos llawn ysbrydoliaeth gan bobl a lleoedd sy’n cyflawni newid.

Dechreuwch arni gyda...

Astudiaeth Achos

Dechreuwch arni gyda...

Datblygwch rwydwaith ar gyfer gwirfoddolwyr mannau gwyrdd

23-02-2026

Sut mae pethau da’n digwydd i bobl a natur pan fydd awdurdodau lleol a grwpiau Cyfeillion yn rhoi eu pennau a'u calonnau at ei gilydd.
Cymunedau, Gwirfoddoli, Parciau - Cyfeillion grwpiau, Partneriaethau, Rhwydweithiau o wirfoddolwyr
Darllen yr adnodd
Darllen yr adnodd
A small group of people tend to a series of raised gardening beds in an urban-looking corner of Leeds. They're wearing bright yellow, orange and blue, making them almost as colourful as the flowers bobbing in the beds.

Dewch i gwrdd â’r gwneuthurwyr natur

Astudiaeth Achos

Dewch i gwrdd â’r gwneuthurwyr natur

Gwneuthurwyr natur: Danmore Sithole

10-07-2026

Nid natur yn unig sy'n ffynnu ar amrywiaeth – mae pobl hefyd. Darganfyddwch sut y tyfodd Theatr Mafwa ardd noddfa lle gall pawb deimlo'n gartrefol.
Cymunedau, Iechyd a llesiant - Cydraddoldeb amrywiaeth a chynhwysiant, Ymgysylltu cymunedol
Darllen yr adnodd
Darllen yr adnodd
A man waters plants in a bark-chipped flower bed. He looks to be standing in a shopping area, with signs for local shops behind him. Large tower blocks rise in the distance.

Canllaw

Astudiaeth Achos

Canllaw

Canllaw cymunedol i godi arian

19-03-2026

Ar eich marciau, barod, codi arian...sut y gall sefydliadau cymunedol fentro allan i'r byd codi arian.
Ariannu a chyllid, Cymunedau - Codi arian, Pecyn cymorth Cymdogaethau Natur
Darllen yr adnodd
Darllen yr adnodd
Roxby Community Garden in the Lincoln Green area of Leeds. There's green gazebo shading people busily tending to plants, whilst others pause for a break over coffee. Tall residential buildings surround the garden.